Áp một bộ tiêu chí chung lên một viện nghiên cứu ứng dụng, một khoa đại học và một trung tâm dịch vụ kỹ thuật tạo ra một bảng xếp hạng không nói lên điều gì — vì ba đơn vị đó không cùng làm một việc.
Vấn đề của bộ tiêu chí chung
- Đơn vị nặng giảng dạy luôn thua về công bố trên đầu người.
- Đơn vị làm dịch vụ kỹ thuật gần như không có công bố.
- Đơn vị nghiên cứu cơ bản không có sản phẩm ứng dụng.
- Kết quả xếp hạng phản ánh chức năng, không phản ánh chất lượng.
Đánh giá theo chức năng
- Xác định đơn vị này tồn tại để làm gì.
- Chọn tiêu chí phù hợp với chức năng đó.
- So sánh với đơn vị cùng loại, không so với mọi đơn vị.
- So sánh theo thời gian của chính đơn vị đó thường hữu ích hơn.
Cái các chỉ số hay bỏ sót
- Đào tạo nhân lực — người ra trường đi đâu, làm gì.
- Dịch vụ kỹ thuật phục vụ ngành.
- Đóng góp vào tiêu chuẩn, quy chuẩn, tài liệu hướng dẫn.
- Tư vấn chính sách.
- Bốn thứ này khó đếm và thường là phần đóng góp lớn nhất của viện chuyên ngành.
Tự đánh giá có ích hơn xếp hạng
- Đơn vị tự xác định mục tiêu và tự đo tiến độ.
- Dùng số liệu để tìm chỗ thiếu hạ tầng, không để so với người khác.
- Xếp hạng tạo động cơ tối ưu chỉ số; tự đánh giá tạo động cơ cải thiện thật.
Với người bị đánh giá
- Ghi lại đóng góp không đếm được, ngay khi xảy ra.
- Giữ bằng chứng về việc kết quả được dùng.
- Không ai dựng lại được những thứ này khi tới kỳ đánh giá.
Một điều đáng nhớ
Một bộ tiêu chí chung áp lên các đơn vị có chức năng khác nhau đo chức năng, không đo chất lượng.
Kết quả là một bảng xếp hạng mà thứ hạng có thể dự đoán được từ loại hình đơn vị, trước khi thu thập bất kỳ số liệu nào.
Câu hỏi thường gặp
Vấn đề của bộ tiêu chí chung là gì?
Đơn vị nặng giảng dạy luôn thua về công bố trên đầu người, đơn vị dịch vụ kỹ thuật gần như không có công bố, và đơn vị nghiên cứu cơ bản không có sản phẩm ứng dụng.
Nên đánh giá thế nào?
Xác định đơn vị tồn tại để làm gì, chọn tiêu chí phù hợp chức năng đó, so sánh với đơn vị cùng loại, và so sánh theo thời gian của chính đơn vị đó.
Các chỉ số hay bỏ sót gì?
Đào tạo nhân lực và người ra trường đi đâu, dịch vụ kỹ thuật phục vụ ngành, đóng góp vào tiêu chuẩn và tài liệu hướng dẫn, và tư vấn chính sách.
Vì sao tự đánh giá có ích hơn xếp hạng?
Vì xếp hạng tạo động cơ tối ưu chỉ số, còn tự đánh giá tạo động cơ cải thiện thật khi dùng số liệu để tìm chỗ thiếu hạ tầng.
Người bị đánh giá nên làm gì?
Ghi lại đóng góp không đếm được ngay khi xảy ra và giữ bằng chứng về việc kết quả được dùng — không ai dựng lại được khi tới kỳ đánh giá.
